• 02163486000
  • pr@sjb.co.ir



خدمات تامین مالی

پذیرش شرکت ها در بازار سرمایه:

بازار سرمایه و بورس در واقع ویترین اقتصادی کشور بوده و می توان با بررسی این بازار پی به اوضاع اقتصادی کشور برده و همچنین شرکت ها با پذیرش در این بازار می توانند نسبت به معرفی بهتر خود به جامعه هدف علاوه بر بازاریابی بهتر برای محصولاتشان اعتبار و بها بیشتری در برند خود ایجاد نمایند. در همین راستا بسیاری از شرکت های فعال و سودده علاقمند به فعالیت در این بازار و تامین مالی از طریق عرضه سهام شرکت خود و یا شرکت های زیر مجموعه خود بوده تا بتوانند از مزایایی بسیار بازار سرمایه بهره مند گردند.

تعریف بورس اوراق بهادار:

«بورس اوراق بهادار» به معني يك بازار متشكل و رسمي سرمايه است كه در آن خريد و فروش سهام شركت‌ها يا اوراق قرضه دولتي يا موسسات معتبر خصوصي، تحت ضوابط و قوانين و مقررات خاصي انجام مي‌شود. مشخصه مهم بورس اوراق بهادار، حمايت قانون از صاحبان پس‌اندازها و سرمايه‌هاي راكد و الزامات قانوني براي متقاضيان سرمايه است. بورس اوراق بهادار، از سويي مركز جمع‌آوري پس‌اندازها و از سوي ديگر، مرجع رسمي و مطمئني است كه دارندگان پس‌اندازهاي راكد، مي‌توانند محل نسبتاً مناسب و ايمن سرمايه‌گذاري را جستجو كرده و وجوه مازاد خود را براي سرمايه‌گذاري در شركت‌ها به كار انداخته و يا با خريد اوراق‌قرضه دولت‌ها و شركت‌هاي معتبر، از سود معين و تضمين شده‌اي برخوردار شوند. وظیفه اصلی بورس اوراق بهادار، فراهم آوردن بازاری شفاف و منصفانه برای داد و ستد اوراق بهادار پذیرفته شده و نیز سیستمی مناسب برای نظارت بر جریان داد و ستد، عملیات بازار و اعضای آن است.

مزایای پذیرش در بازار سرمایه:

  1. از دیدگاه شرکت پذیرفته شده در بازار سرمایه:
    • سهولت تأمین مالی شرکت‌ها از طریق بورس
    • افزایش نقدشوندگی سهام
    • کاهش هزینه سرمایه
    • برخورداری از مشوق‌های دولت و بورس مانند معافیت مالیاتی بر اساس ماده 143 قانون مالیات های مستقیم
    • تعیین قیمت سهام و اوراق بهادار شرکت
    • سهولت در تغییر ترکیب سهامداران و انتقال‌پذیری مالکیت
    • افزایش اعتبار داخلی و بین‌المللی
    • آشنایی جامعه با واحدهای اقتصادی و ابزار بازاریابی محصولات شرکت
    • تسهیل وثیقه‌گذاری سهام توسط سهامداران
    • سهولت تأمین مالی از سامانه‌ی بانکی در مقایسه با شرکت‌های غیربورسی
    • ارزیابی بهتر عملکرد مدیریت شرکت
    • ارتقاء سیستم‌های اطلاعات حسابداری و کنترل‌های داخلی شرکت به‌تبع استقرار نظام راهبری شرکتی
    • امکان استفاده از مشارکت عمومی در توسعه شرکت
    • استفاده از معیاری مناسب جهت مقایسه شرکت با سایر شرکت‌ها در صنعت مشابه و نیز در مقایسه با وضعیت کل صنایع در بین شرکت‌های پذیرفته شده در بورس
    • بهبود ساختار مالی و اقتصادی شرکت در نتیجه‌ی رعایت الزامات پذیرش اوراق بهادار
    • ایجاد انگیزه در کارکنان از طریق طرح‌های واگذاری اوراق بهادار
  2. از دیدگاه اقتصاد کلان و جامعه:
    • تجهیز پس‌اندازها و منابع مالی کوچک مردم برای انجام طرح‌های بزرگ (شرکت‌های سهامی عام)
    • رشد و توسعه اقتصادی کشور
    • تخصیص بهینه سرمایه
    • افزایش ثروت و رفاه اقتصادی جامعه
    • کنترل حجم نقدینگی اقتصاد و آثار ضد تورمی
    • رشد تولید ناخالص ملی و افزایش اشتغال
    • گسترش عدالت اجتماعی از طریق فراهم نمودن توزیع عادلانه ثروت
    • مردم‌سالاری اقتصادی از طریق گسترش مالکیت و ایجاد احساس مشارکت عمومی
    • نظارت عمومی بر شرکت‌ها
    • گسترش اقتصاد بازار محور
    • کمک به افزایش آهنگ رشد پس‌انداز و سرمایه‌گذاری
  3. ازدیدگاه سهامداران وسرمایه‌گذاران:
    • تعیین قیمت منصفانه دارایی‌ها
    • کسب بازده مناسب و پوشش نسبی در مقابل تورم
    • کاهش ریسک سرمایه‌گذاری به دلیل شفافیت اطلاعات
    • نقدشوندگی بالا به دلیل وجود بازاری منسجم برای اوراق بهادار
    • معافیت‌های مالیاتی
    • انتخاب متنوع اوراق بهادار با ریسک و بازده متفاوت و توزیع و انتقال ریسک
    • نظارت بر فعالیت شرکت‌ها در قالب قواعد، روش‌ها و قوانین و مقررات بازار سرمایه
    • پاسخگویی بیشتر مدیران شرکت‌ها

سازمان بورس و اوراق بهادار:

سازمان بورس و اوراق بهادار به عنوان نهاد ناظر و خود انتظام حوزه بازار سرمایه کشور در زمینه ارائه‌ انواع خدمات بورسی شامل تدوین راهبردها، نظارت، تدوین مقررات، اطلاع‌رسانی شفاف و اعطا / لغو مجوزهای مربوط به فعالیت در بازار سرمایه با نگرش حمایت از حقوق و منافع سرمایه‌گذاران در اجرای قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران مصوب سال 1384 فعالیت خود را آغاز کرده است. ‌ این سازمان با تعهد به رعایت کلیه قوانین و مقررات حاکم بر بازار سرمایه و با هدف بهبود مستمر سيستم مديريت كيفيت، فرآیندها و ارائه‌ی خدمات به مراجعین، در مسیر افزایش رضایت و اعتماد فعالان بازار سرمایه و ایجاد محیط امن و سالم برای سرمایه‌گذاری، استاندارد ایزو 9001 (ویرایش سال 2008) را بعنوان الگوی مدیریت کیفیت برگزیده است. مأموریت سازمان بورس و اوراق بهادار حمایت از حقوق سرمایه‌گذاران، ساماندهی، حفظ و توسعه بازار شفاف، منصفانه و کارآی اوراق بهادار و نظارت بر حسن اجرای قانون بازار اوراق بهادار در کشور است.

اهداف سازمان:

  1. حمایت از حقوق سرمایه‌گذاران در بازار سرمایه
  2. ایجاد فضایی قانونمند برای فعالان بازار سرمایه از طریق بهبود بستر تدوین و اصلاح مقررات حاکم بر آن
  3. ارتقا و حفظ شفافیت اطلاعاتی و معاملاتی در بازار سرمایه
  4. نظارت بر حسن اجرای قوانین و مقررات مرتبط با بازار سرمایه
  5. بسترسازی برای ایجاد و توسعة ابزارها، بازارها و نهادهای مالی در بازار سرمایه با تأکید بر انطباق با موازین شریعت اسلامی
  6. ارتقای توان نظارتی، سطح تولید، تبادل و امنیت اطلاعات در بازار سرمایه با تکیه بر پتانسیل‌های نوین فناوری اطلاعات
  7. ارتقای فرهنگ سهامداری و سرمایه‌گذاری در بازار سرمایه
  8. افزایش توان حرفه‌ای فعالان بازار سرمایه
  9. توسعه همکاری با سازمان‌ها و نهادهای ذیصلاح بین‌المللی در حوزه بازار سرمایه

شرکت بورس اوراق بهادار تهران:

شرکت بورس اوراق بهادار تهران خود را متعهد به فراهم آوردن سازوکاری منصفانه، شفاف، کارا و دسترسی برابر اعضا وفعالان برای معامله اوراق بهادار می داند. برهمین اساس افزایش نقد شوندگی بازار، شفافیت، انصاف و کارایی بورس اوراق بهادار از اهداف و اصول اولیه شرکت به حساب می آید. در شرکت بورس تلاش زیادی برای ایجاد یک محیط امن و مناسب برای معامله اوراق بهادار به منظور تضمین حقوق سرمایه گذاران در حال انجام است. یکی از ارزش های اصلی شرکت انجام اقدامات علمی، کار کارشناسی و تصمیم گیری براساس جمع آوری نظرات تمامی فعالان و ذینفعان بازار سرمایه (خرد جمعی) است.
شرکت بورس اوراق بهادار در جهت مطابقت با استانداردهای بین المللی و ارتقای دانش بورسی به صورت تنگاتنگ با سازمان بورس اوراق بهادار به عنوان نهاد ناظر همکاری دارد، همچنین با سایر بورس ها دارای ارتباط مستمر است و عضو فعال فدراسیون بورس های اروپایی_آسیایی (FEAS) و فدراسیون جهانی بورس ها (WFE) می باشد. تلاش هیئت مدیره، مدیران وکارکنان شرکت فراهم آوردن شرایطی برای تامین مالی شرکت های پذیرفته شده، انجام خصوصی سازی و اجرای اصل 44 قانون اساسی از طریق بورس است و ایجاد یک بازار فعال برای کشف قیمت منصفانه اوراق بهادار با شفافیت بالا، تنوع سازی در ابزارها، نهادها، افزایش شرکت های پذیرفته شده وکاهش ریسک بازار از جمله اولویت های اساسی شرکت به شمار می آید. کوشش می شود تا برای سرمایه گذاران شرایط کاهش ریسک سرمایه گذاری فراهم شود. شرکت با گسترش کیفی و فیزیکی بورس از طریق ایجاد تالارهای استانی، توسعه همه جانبه و پایدار بازار سرمایه را مد نظر دارد. نظام مند کردن معاملات اوراق بهادار، مطابقت با قوانین و مقررات، محافظت و حمایت از حقوق سهامداری، ترویج اصول اخلاق حرفه ای در بین اعضا،کارکنان، ارائه هر چه سریعتر اطلاعات بازار به اعضا، جامعه، گسترش فرهنگ سهامداری و سرمایه گذاری در کشور از جمله برنامه های آتی شرکت بشمار می رود. امید است که بازار سرمایه بتواند نقش خود را در جهت رشد و توسعه اقتصادی کشور به خوبی ایفا نماید.

شرکت فرابورس ایران:

فرابورس بازار اوراق بهاداری رسمی و تحت نظارت سازمان بورس و اوراق بهادار محسوب می شود که به منظور توسعه صدور و مبادله ابزارهای مالی و پوشش خلاء های ناشی از نداشتن دسترسی بخش عمده ای از صاحبان صنایع به بازار سرمایه، تشکیل شده است. محرومیت طیف وسیعی از بنگاه های اقتصادی از تامین مالی در بازار سرمایه و وابستگی شرکتهای دولتی یا خصوصی به تامین مالی از طریق سهامداران عمده یا اخذ تسهیلات از شبکه بانکی، منشاء ایجاد این بازار اوراق بهادار جدید به حساب می آید. با توجه به نیازمندی های کنونی بازار سرمایه، اهداف و استراتژی فعالیت فرابورس ایران به گونه ای طراحی شده تا بخش عمده ای از متقاضیان منابع مالی امکان بهره مندی از مزایای آن را داشته باشند و مهمترین ویژگی آن، سهولت رویه ها در مراحل پذیرش و انجام معاملات اوراق بهادار است. فرابورس ایران با هدف ایجاد بازاری کارآمد، منصفانه و شفاف، تمهیدات و بستر سازی لازم را در زمینه انتشار سریع و عادلانه اطلاعات با همکاری سازمان بورس و اوراق بهادار انجام داده تا صاحبان سرمایه با آگاهی و شناخت بیشتر در خصوص انواع اوراق بهادار، درجات ریسک و سایر شاخصه های مهم، به سرمایه گذاری در اوراق بهادار پذیرفته شده در این بازار اقدام کنند. تلاش در راستای رشد و اعتلای بازار سرمایه، تنوع بخشی به محصولات بازار سرمایه، اعطای فرصت جدید به صاحبان صنایع نوپا و نیازمند به منابع مالی، افزایش مشارکتهای مردمی و افزایش سهم دارایی های مالی در سبد سرمایه گذاری ها، رسالت فرابورس ایران محسوب می شود.

شرایط عمومی پذیرش در بازار سرمایه:

  1. نزد سازمان بورس و اوراق بهادار ثبت شده باشد.
  2. محدودیت قانونی موثر برای نقل و انتقال آن یا اعمال حق رای توسط صاحبان آن وجود نداشته باشد.
  3. سهام با نام و دارای حق رای باشد.
  4. تمام بهای اسمی آن پرداخت شده باشد.

شرایط خاص پذیرش سهام:

شرایط خاص پذیرش سهام عادی در تابلوهای بورس:

ردیف شرط تابلو اصلی بازار اول تابلو فرعی بازار اول بازار دوم
1 نوع شرکت سهامی عام سهامی عام سهامی عام
2 حداقل میزان سرمایه 1000 میلیارد ريال 500 میلیارد ريال 200 میلیارد ريال
3 میزان حداقلی سهام شناور 20% 15% 10%
4 تعداد حداقلی سهامداران 1000 نفر 750 نفر 250 نفر
5 حداقل نسبت مالکیت 30% 20% 15%
6 تعداد دوره مالی مورد نیاز که شرکت سود آور بوده 3 2 1
7 نوع سهام عادی عادی عادی
8 سابقه فعالیت حداقلی در صنعت مربوطه 3 سال 3 سال 2سال

شرایط خاص پذیرش سهام عادی در تابلوهای فرابورس:

ردیف شرط بازار اول بازار دوم بازار پایه
1 نوع شرکت سهامی عام سهامی عام سهامی عام
2 حداقل میزان سرمایه 10 میلیارد ريال 1 میلیارد ريال -
3 میزان حداقلی سهام شناور 10% 5% -
4 تعداد حداقلی سهامداران 200 نفر - -
5 حداقل نسبت مالکیت 15% - -
6 تعداد دوره مالی مورد نیاز که شرکت سود آور بوده 1 - -
7 نوع سهام عادی عادی عادی(ممتاز هم می تواند)
8 سابقه فعالیت حداقلی در صنعت مربوطه 2 سال 1 سال هیچ محدودیتی ندارد
9 سهام با نام باشد دارد دارد -

تبصره: با توجه به بخشنامه مورخ 1392/08/26 سازمان بورس و اوراق بهادار مبنی بر افزایش حداقل سرمایه شرکت های ثبت شده نزد سازمان به مبلغ پنجاه میلیارد ریال، لذا شرط حداقل سرمایه به منظور درج در بازارهای فرابورس به مبلغ پنجاه میلیارد ریال افزایش یافته است.

مدارک لازم جهت پذیرش در بازار سرمایه به تفکیک بورس و فرابورس:

مدارک لازم جهت پذیرش در بازار سرمایه بورس فرابورس
تعیین و معرفی مشاور پذیرش
امضای قرارداد فی‌مابین شرکت و مشاور پذیرش
ارائه نامه کتبی به بورس و فرابورس و تصدیق اینکه کلیه مقررات قانونی پذیرش تا زمان ارائه درخواست پذیرش توسط ناشر رعایت گردیده است
تعهدنامه ناشران اوراق بهادار
پرسشنامه پذیرش عمومی و اختصاصی
امید نامه
صورتجلسات مجامع عمومی
مصوبه مجمع عمومی عادی صاحبان سهام شرکت مبنی بر موافقت با پذیرش و عرضه اوراق بهادار آن
آخرین صورت های مالی میان دوره ای
آخرین گزارش هیئت مدیره به مجامع عمومی عادی و فوق العاده یا رکن مشابه 2سال 1سال
صورت‌‌های مالی سالانه (منتهی به تاریخ پذیرش) به همراه گزارش حسابرس و بازرس قانونی 2سال 1سال
گزارش بودجه مصوب سال مالی جاری و آتی حسابرسی شده
برنامه کسب و کار (Business plan) شرکت برای حداقل سه سال آینده و بر اساس ساختار پیشنهادی بورس
آخرین اساسنامه ثبت‌شده منطبق بر اساسنامه‌ی نمونه‌ی شرکت‌های پذیرفته‌شده
کلیه آگهی‌های شرکت در روزنامه رسمی کشور (شامل تغییرات اساسنامه)
اسامی اشخاص دارای اطلاعات نهانی شرکت موضوع تبصره یک ماده ۴۶ قانون بازار اوراق بهادار بر اساس ساختار پیشنهادی بورس و فرابورس
برنامه‌های توسعه و تکمیل شرکت در دو سال آینده به ‌انضمام گزارشی که نشان‌دهنده برآورد شرکت از هزینه‌های برنامه و منابع تأمین آنها، و توجیه‌پذیری مالی، اقتصادی و فنی باشد -
تصویر آخرین مفاصاحساب مالیاتی و برگه‌های تشخیص مالیات شرکت در پنج سال گذشته
تصویر آخرین نمودار سازمانی مصوب شرکت
گواهی تأمین پوشش‌های بیمه‌ای کافی برای اموال و دارایی‌های شرکت و تعهد به تدوام آن -
آخرین نامه مدیریت ارائه شده توسط حسابرس مستقل شرکت -
تصویر قراردادهای مهم
گزارش آخرین اقدامات انجام شده توسط مسئولین شرکت در خصوص بندهای شرط آخرین گزارش حسابرس مستقل و بازرس قانونی -
فهرست دعاوی حقوقی له و علیه شرکت
اظهار نظر حسابرس در مورد مطلوب بودن سیستم اطلاعات حسابداری و کفایت سیستم کنترل‌های داخلی -
اصل رسید پرداخت حق پذیرش
تکمیل و ارسال اطلاعات حسابرسی شده مربوط به پیش‌بینی درآمد هر سهم برای سال مالی جاری/آتی بر اساس عملکرد واقعی دوره‌های سه ماهه، در قالب فایل اکسل (مطابق فرمت ارائه شده) و نسخه تایپ و امضاء شده آنها
سایر اطلاعات مؤثر به تشخیص بورس و فرابورس یا ناشر -

صندوق بازارگردانی:

شرایط کلی تاسیس صندوق بازارگردانی:

هدف از تشکيل صندوق، بازارگردانی اوراق بهادار مشخص شده و بهره‌گيري از صرفه‌جويي‌هاي ناشي از مقياس، حذف مالیات، تخفیف کارمزد و تأمين منافع سهامدار عمده است. صندوق بازارگردانی از نوع صندوق سرمایه‌گذاری اختصاصی با هدف مشخص بازارگردانی مجموعه‌ای از سهام اعلام‌شده در بورس تهران/ فرابورس ایران تأسیس می شود. اوراق بهادار قابل سرمایه گذاری:

  1. سهام به شرح امید نامه
  2. حق تقدم خرید سهام موضوع بند 1
  3. اوراق مشارکت، اوراق اجاره و اوراق بهادار رهني و ساير اوراق بهادار با درآمد ثابت

شرایط تاسیس صندوق بازارگردانی:

  • حداقل سرمايه صندوق 50 ميليارد ريال يا 0/001 مجموع ارزش بازار كل سهام شركت‌هاي موضوع فعاليت بازارگرداني است (هر كدام بيشتر باشد). در بدو تاسيس حداقل دو شخص وجه مربوط به حداقل واحدهاي سرمايه‌گذاري لازم براي مجوز را سرمايه‌گذاري مي‌كنند و به اين ترتيب صندوق ملزم به عرضه عمومي واحدهاي سرمايه‌گذاري نيست؛
  • در زمان تاسيس نام و مشخصات سهام يا حق‌تقدم سهام موضوع بازارگرداني صندوق، در اميدنامه صندوق عنوان مي‌شود.
  • واحدهاي ممتاز براي موسسين دست كم 70 درصد حداقل واحدهاي صندوق در زمان تاسيس بايد باشد.

مزایای تاسیس صندوق:

  • برخلاف ساير صندوق‌هایی كه سقف سرمايه‌گذاري براي هر شخص وجود دارد در اين صندوق محدوديتي براي سرمايه‌گذاري هر شخص وجود ندارد و واحدهاي سرمايه‌گذاري صندوق شامل ممتاز و عادي است كه دارندگان واحدهاي ممتاز حق حضور در مجمع و تمام اختيارات صندوق را طبق اساسنامه دارند و واحدهاي مذكور غير قابل ابطال و تنها قابل انتقال است.
  • مالیات حاصل از فروش سهام ذکر شده در امیدنامه توسط صندوق بازارگردانی صفر می باشد.
  • امكان صدور واحدهاي سرمايه‌گذاري از طريق پرداخت غيرنقدي (تا 70درصد آورده از سهام موضوع بازارگرداني) خارج از ساعات معاملاتي و بدون هزينه‌هاي معاملاتي تنها براي دارندگان واحدهاي ممتاز در زمان تاسيس يا صدور واحدهاي جديد در طول فعاليت صندوق فراهم است.
  • سقف كارمزدهاي سازمان بورس و اوراق بهادار، شركت بورس اوراق بهادار تهران، شركت فرابورس ايران، شركت مديريت فناوري بورس تهران و شركت سپرده گذاري مركزي اوراق بهادار و تسويه وجوه از معاملات صندوق‌هاي یاد شده 20 درصد سقف كارمزد معاملات معمول اوراق بهادار در نظر گرفته ‌شده است.
  • اين صندوق ملزم به رعايت دستورالعمل بازارگرداني اوراق بهادار نيست، در نتیجه تاسیس صندوق نسبت به تعهد بازارگردانی مناسبتر بوده که تعهدات و وظايف آن در اميدنامه صندوق عنوان شده ‌است. صندوق متعهد است كه خريد و فروش اوراق بهادار موضوع بازارگرداني را به‌گونه‌اي انجام دهد كه همواره ‌سفارش‌هاي خريد و فروش اوراق با رعايت شرايط مقررشده وارد سامانه معاملات مربوطه شود.

سود حاصل از تاسیس صندوق:

به عنوان مثال در صورتی که شرکت 200 میلیارد ریال جهت بازارگردانی سهام خود در بازار سرمایه اختصاص دهد و خارج از صندوق های بازارگردانی اقدام به خرید و فروش سهم نماید بابت خرید و فروش در مجموع باید 0/01485 از کل مبلغ را بابت کارمزد و مالیات خرید و فروش پرداخت نماید:

کارمزد پرداختی(میلیون ریال) نرخ کارمزد مبلغ(میلیون ریال)  
948 0.00474 200,000 کارمزد بابت خرید سهم
2,022 0.01011 200,000 کارمزد و مالیات بابت فروش سهم
2,970 جمع کل

در صورتی که همین خرید و فروش در غالب صندوق بازارگردانی صورت پذیرد مقدار کارمزد به طور محسوسی کاهش پیدا خواهد کرد و مالیات نیز صفر می گردد:

همانگونه که محاسبات نشان می دهد تا 40% کاهش در هزینه معاملات را شاهد خواهیم بود.

انتشار اوراق رهنی

اوراق رهنی

اوراق بهادار بانامی است که به منظور خرید مطالبات رهنی توسط ناشر منتشر می شود. این اوراق در بورس ها یا بازارهای خارج از بورس قابل معامله می باشند.

ارکان اوراق رهنی و مسئولیت های آنها

  1. ناشر( نهاد واسط )
  2. بانی
  3. ضامن
  4. متعهد پذیره نویسی
  5. بازارگردان
  6. امین
  7. عامل وصول
  8. عامل فروش
  9. عامل پرداخت

ناشر ( نهاد واسط )

انتشار اوراق رهنی، صرفا توسط نهاد واسط مجاز می باشد. نهاد واسط تحت هيچ شرايطي مجاز به اخذ تسهیلات از شبکه بانکي کشور نمي‌باشد.

بانی

شخص حقوقی دارنده مطالبات رهنی است که قصد دارد به موجب این دستورالعمل نسبت به فروش آن از طریق انتشار اوراق رهنی اقدام کند.

مسئولیت های بانی

بانی در نقش عامل وصول موظف است گزارشی در خصوص نگهداری حساب ها، دریافت اقساط و سایر اقدامات اجرایی مربوط به مطالبات رهنی را حداکثر هر 6 ماه یکبار به همراه اظهار نظر امین طبق مقررات، حداکثر دو ماه بعد از مواعد شش ماهه، به سازمان ارائه و به عموم افشا نماید.

امین

حسابرس باني يا حسابرس ديگري است که از ميان موسسات حسابرسي معتمد سازمان انتخاب مي‌شود.

مسئولیت های امین

امين موظف است بمنظور حفظ منافع دارندگان اوراق و حصول اطمينان از رعایت مقررات و صحت فرآيند عمليات دريافت اقساط، بر عمليات عامل وصول نظارت و گزارش آن ‌را در مقاطع مقرر به سازمان ارائه ‌نمايد.

ضامن

شخص حقوقي است که پرداخت اقساط مطالبات رهني را در مواعد مقرر در برابر دارندگان اوراق تضمين مي‌نمايد.

مسئولیت های ضامن

در صورت عدم پرداخت اقساط به نهاد واسط در مواعد مقرر به هر دلیل، ضامن موظف است تمامی وجوه اقساط را طبق قرارداد ضمانت به نهاد واسط پرداخت ‌نمايد. در صورت تأخیر در ایفای تعهد ضامن، پرداخت جریمه تعیین‌شده براساس قرارداد مذکور بر عهده ضامن است.
تبصره: باني مي‌تواند ضامن باشد.

عامل وصول

شخص حقوقی است که به جمع‌آوري اقساط مطالبات رهنی و پرداخت آن به نهاد واسط و اجراي خدمات مربوط به آن براساس اين دستورالعمل مي‌پردازد.

عامل فروش

شخص حقوقي است که نسبت به عرضه و فروش اوراق رهني از طرف نهاد واسط اقدام مي‌نمايد. عامل فروش اوراق رهني توسط باني از بين شرکت‌هاي کارگزاري بورس اوراق بهادار تهران و يا فرابورس ايران تعيين مي‌گردد
. تبصره: عامل فروش مي‌تواند بمنظور توزيع گسترده اوراق از خدمات بانک‌ها، شرکت‌هاي بيمه تحت نظارت بيمه مرکزي و نهادهاي مالي استفاده نموده و ترتيبي اتخاذ نمايد تا سفارش‌گيري جهت خريد اوراق رهني از طريق شعب آنها نيز انجام شود.

عامل پرداخت

شرکت سپرده گذاري مرکزي اوراق بهادار و تسويه وجوه است که نسبت به پرداخت‌هاي مرتبط با اوراق رهني در مواعد مقرر به سرمايه گذاران اقدام مي‌نمايد عامل پرداخت موظف است پس از دريافت وجوه مرتبط با اوراق رهني، وجوه مقرر را در سررسيدهاي معين به سرمايه گذاران پرداخت نمايد.

بازارگردان و متعهد پذيره‌نويسي

بازارگردان و متعهد پذيره‌نويسي اوراق رهني با معرفي باني و تاييد سازمان انتخاب مي‌شود. متعهد پذيره‌نويسي و بازارگردان يا حسب مورد سرمايه‌گذار بازارگرداني بايد از کفايت سرمايه لازم مطابق مقررات برخوردار باشند.

مطالبات رهنی

مطالبات مدت دار اشخاص حقوقی ناشی از قراردادهای مبادله ای از قبیل فروش اقساطی، اجاره به شرط تملیک و جعاله (به استثنای سلف) است که دارای وثیقه رهنی می باشد.

شرايط مطالبات رهني

  1. از تاریخ ایجاد مطالبات، حداقل 10 درصد مدت قرارداد سپری شده و اقساط سررسیدشده وصول شده و در طبقه جاري قرار داشته باشد.
  2. باني موظف به ارائه گزارش توجيهي تأمين مالي از طريق انتشار اوراق رهني به همراه اظهارنظر حسابرس مي‌باشد.
  3. بانی نباید هيچگونه محدوديت يا منع قانوني، قراردادي يا قضايي براي انتقال مطالبات رهنی به نهاد واسط داشته باشد، در غیر این صورت مسئول جبران خسارات وارده به ارکان و دارندگان اوراق رهنی مي‌باشد.
  4. بانی نباید هيچگونه محدوديت يا منع قانوني، قراردادي يا قضايي براي انتقال مطالبات رهنی به نهاد واسط داشته باشد، در غیر این صورت مسئول جبران خسارات وارده به ارکان و دارندگان اوراق رهنی مي‌باشد.
  5. قيمت واگذاري مطالبات به نهاد واسط براساس ساز و کار عرضه و تقاضا در بازار تعيين مي‌شود.

شرايط اوراق رهني

  1. خريداران ضمن خريد اوراق رهني به نهاد واسط وکالت بلاعزل مي‌دهند تا نسبت به خريد مطالبات رهني از باني اقدام نمايد. خريد اوراق رهني در بازار اوليه و ثانويه به منزله قبول وکالت نهاد واسط بوده و وکالت نهاد واسط تا سررسيد و تصفيه نهايي اوراق رهني معتبر و غير قابل عزل مي‌باشد.
  2. سررسيد مطالبات رهني لزوماً همزمان با سررسيد اوراق رهني نبوده و انتشار اوراق بر مبنای بخشی از اقساط امکان‌پذیر است.
  3. چگونگی پرداخت اصل و متفرعات مرتبط با اوراق رهنی و زمان پرداخت آن باید در اعلامیۀ پذیره‌نویسی قید گردد.
  4. وجوه حاصل از سرمايه‌گذاري اقساط دريافت‌شده و پرداخت‌نشده به دارندگان اوراق، متعلق به دارندگان اوراق بوده و در صورت لزوم براي پرداخت کارمزد ارکان انتشار اوراق رهني، مورد استفاده قرار مي‌گيرد.
  5. وجوه حاصل از سرمايه‌گذاري اقساط دريافت‌شده و پرداخت‌نشده به دارندگان اوراق، متعلق به دارندگان اوراق بوده و در صورت لزوم براي پرداخت کارمزد ارکان انتشار اوراق رهني، مورد استفاده قرار مي‌گيرد.
  6. تمامي هزينه‌هاي مرتبط با انتشار اوراق رهني از جمله هزينه انتقال مطالبات به نهاد واسط به عهده باني مي‌باشد.
  7. نهاد واسط، ضامن و امين موظف به حفظ اسرار بدهکاران بانی مي‌باشند.

شرايط صدور مجوز

الف- بيانيه ثبت اوراق رهني علاوه بر مفاد ماده 6 دستورالعمل ثبت و عرضه عمومي اوراق بهادار، مصوب 1385/10/01 شوراي عالي بورس، حسب مورد شامل موارد زير مي‌باشد:

  1. مشخصات باني، شامل:
    • نام و نوع شخصيت حقوقي؛
    • شماره ثبت نزد مرجع ثبت شرکت‌ها؛
    • مدت شرکت؛
    • ترکيب سهامداران؛
    • مشخصات مديران؛
    • موضوع فعاليت؛
  2. مشخصات اوراق رهني.
  3. اطلاعات مطالبات رهني و وثایق آن.
  4. نحوه پرداخت به دارندگان اوراق رهني.
  5. مصوبه رکن ذي‌صلاح باني براي تأمين مالي از طريق فروش مطالبات به نهاد واسط به وکالت از دارندگان اوراق با ذکر شرايط آن.
  6. اساسنامه باني.
  7. صورت‌هاي مالي حسابرسي شده دو سال مالي اخير باني که توسط حسابرس معتمد سازمان، حسابرسي شده باشد.
  8. گزارش هيأت مديره باني براي دوره مالي اخير جهت ارائه به مجمع عمومي.
  9. گزارش توجيهي تأمين مالي از طريق انتشار اوراق رهني که از جمله شامل موارد زیر می‌باشد، به همراه اظهارنظر حسابرس در خصوص آن (موضوع ماده 14).
    • جريانات نقدي کل اقساط دريافتني تا تصفيه مطالبات رهني و آن بخش از اقساط که مبناي انتشار اوراق رهني قرار مي‌گيرد.
    • ارزش مطالبات، کفايت وجوه جهت پرداخت به دارندگان اوراق رهني در سررسيد، برنامه ارائه‌شده جهت مديريت وجوه و رعايت شرايط دستورالعمل حاضر و ساير مقررات موضوعه.
  10. ساير اطلاعات مهم به تشخيص سازمان.

ب - صدور مجوز انتشار اوراق رهني، منوط به انعقاد قراردادهاي لازم ميان ارکان در چارچوب تعيين‌شده توسط سازمان مي‌باشد.

ج - رعايت استانداردهاي حسابداري و حسابرسي لازم الاجرا در تهيه‌ي گزارشات مرتبط ضروري است.